Afvalwater wordt energie: biomethaan verduurzaamt het Vlaamse gasnet
Afvalwater wordt energie: biomethaan verduurzaamt het Vlaamse gasnet
Biomethaan wint terrein in België
Biomethaan groeit snel als duurzaam en lokaal alternatief voor fossiel aardgas. Over heel België ontstaan nieuwe projecten die groen gas rechtstreeks in het bestaande gasnet injecteren. Niet alleen landbouw en de voedingsindustrie spelen hierbij een sleutelrol; ook waterzuiveringsinstallaties blijken waardevolle bronnen van hernieuwbare energie.
Volgens Didier Hendrickx van Gas.be is het potentieel van biomethaan in België aanzienlijk. “Naast België groeit ook op Europees niveau de productie van groen gas snel, dankzij ambitieuze doelstellingen voor hernieuwbare moleculen in het gasnet.”
Biomethaan kan bovendien direct circuleren in bestaande gasnetten, een grote troef voor de energietransitie. “Zo krijgen we gedecarboniseerd gas bij industriële klanten, gezinnen én in de transportsector. De gasinfrastructuur speelt daarin een cruciale rol,” aldus Hendrickx.
“ Biomethaan komt uit landbouwafval, de voedingsindustrie én waterzuiveringsinstallaties. Zo brengen we gedecarboniseerd gas tot bij klanten en transport, dankzij het bestaande gasnet. ”
Aquafin in Gent: van afvalwater naar groen gas
In Gent zet Aquafin organisch afval uit waterzuivering om in biogas, dat vervolgens wordt opgewaardeerd tot biomethaan. Dit groene gas wordt rechtstreeks in het Vlaamse aardgasnet van Fluvius geïnjecteerd. Zo krijgt afvalwaterslib een tweede leven en draagt het bij aan een circulaire energievoorziening.
Maarten Raemdonck van Aquafin legt uit: “Na de waterzuivering blijft organisch materiaal over. Dat vergisten we tot biogas, dat we eerst voornamelijk gebruikten voor elektriciteit. Daarbij ontstaat ook restwarmte die moeilijk inzetbaar is op de site. Vanuit duurzaamheidsoogpunt willen we nu het volledige potentieel van het gas benutten.”
Aquafin bouwde in 2025 drie nieuwe biomethaaninstallaties, waarvan Gent de grootste is. “Vandaag produceren we hier ongeveer 300 kubieke meter biogas per uur, wat neerkomt op zo’n 200 kubieke meter biomethaan per uur die effectief op het net wordt gezet,” zegt Ben Snoeks van Aquafin.
“ Het organisch materiaal uit waterzuivering vergisten we tot biogas. Nu we het opwaarderen tot biomethaan, benutten we het volledige potentieel en injecteren het in het gasnet. ”
Innovatie in het vergistingsproces
De nieuwe installatie past binnen de circulaire visie van Aquafin, maar vergt ook technische innovatie. Vroeger verwarmde een warmtekrachtkoppeling de vergisters, maar die warmtebron is weggevallen. Nu wordt warmte rechtstreeks uit het gezuiverde afvalwater gehaald en met een warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht.
“Dit laat zien hoe innovatieve technieken biomethaanproductie efficiënt en duurzaam maken,” zegt Snoeks.
Fluvius: veilige injectie in het gasnet
Eenmaal geproduceerd, moet het biomethaan veilig in het gasnet worden geïnjecteerd. Dat is de taak van Fluvius, dat de groei van biomethaanprojecten in Vlaanderen nauw volgt.
“Onze rol bestaat uit het plaatsen van de injectiecabine en de aansluiting op het netwerk,” legt een woordvoerder uit. “In de cabine controleren we de gaskwaliteit, meten we het volume en odoriseren we het gas, zodat het dezelfde geur krijgt als aardgas.”
Elke kubieke meter biomethaan vervangt een kubieke meter fossiel aardgas, zonder ingrijpende aanpassingen voor de klant. Zo vergroenen Aquafin en Fluvius stap voor stap het gasnet.
Voor de toekomst staan al nieuwe projecten gepland: in 2026 realiseert Fluvius een vijftal installaties, met dossiers voor 2027 al in voorbereiding. De verdere uitrol hangt af van regelgeving en marktomstandigheden.
Europese ambities en de energietransitie
Biomethaan is niet alleen in België in opmars. Op Europees niveau groeit de productie van groen gas snel, ondersteund door ambitieuze doelstellingen voor hernieuwbare moleculen in het gasnet.
Hendrickx besluit:
“Op termijn kan de productie van biomethaan, samen met andere hernieuwbare en koolstofarme gassen, de volledige gasvraag in Europa dekken. De toekomst voor hernieuwbare gassen ziet er bijzonder veelbelovend uit.”
Door biomethaanprojecten zoals die van Aquafin en Fluvius wordt niet alleen CO₂-uitstoot verminderd, maar ontstaat ook een lokale circulaire economie, waarin afvalstromen nuttig worden ingezet als energiebron.
Conclusie
Biomethaan geeft afval een tweede leven en draagt bij aan een duurzaam en decarboniseerd gasnet. Voor Vlaanderen en de rest van Europa vormt het een belangrijke schakel in de energietransitie, waarbij innovatieve technologie, lokale productie en circulaire principes hand in hand gaan.